Page 6 - The Lun Yu in Latin
P. 6
第
一 CAPUT PRIMUM – Discere
章
11. 子曰、父在觀其志、父沒觀其行 (一) 、三年無改於父之道、可謂孝矣。
學
而 孔子說:「父親在世時,觀察他的志向。父親去世後,觀察他的行為。父親去世三
第 年,做兒子的依然沒有改變父親的法度;便可以稱得上孝順。」
一 (一) 傳統孝道而言,做兒子的必須遵照父親的法度行事。所以當一個人的父親還在
世時,應該就個人志向作出評價,不應以個人行為作準。
Confucius dixit,
“Observa quid vir vivo patre affectet, et quomodo post eiusdem mortem se gerat.
(1)
Si triennio post patris consuetudinem non mutaverit, fieri potest ut filiorum pietatem
praestet.”
(1) Mores secundum pietatem filialem praescripti filium iubent secundum patris
voluntatem agere. Inde fit ut patre vivo vera cuiusvis natura non secundum
gesta, sed secundum consilia aestimanda sit.
12. 有子曰、禮 (一) 之用、和為貴、先王 (二) 之道斯為美、小大由之、有所不行、知和而和、不以
禮節之、亦不可行也。
有子說:「運用禮儀的時候,以和諧最為可貴。古代帝王之道的好處就在這裏;事無大
小,都依循這個準則去做。可是也有行不通的時候:如果只知道和諧,便一意和諧,不
用禮儀來節制,也就行不通了。」
(一) 孔子提倡的「禮」,即周代(約公元前一一○○至二二一年)制訂的禮節儀
式,構成當時的社會規範、道德規範。
(二) 古代政績昭著的君主。
(1)
Yu Tzŭ dixit,
(2)
“Rerum concordia est merces rituum praestandorum. Tanta fuit imperatorum
praeteritorum morum pulchritudo in rebus tum magnis tum parvis. Sed aliquando
hoc minus acceptum est. Cum rerum concordia tantum sua causa exsistit, nec ritibus
coercetur, id non acceptum est.”
(1) Discipulus
(2) Intellige normas quasdam quae hominibus praecipinut quid ubique facere
deceat quidque pro aliis suscipere oporteat, quae temporibus imperatorum
Chou nominatorum (周) (ca. 1100-221 A.C.), quaeque Confucius suadet
6

