Page 91 - The Lun Yu in Latin
P. 91
5. 曾子曰、以能問於不能、以多問於寡、有若無、實若虛、犯而不校、昔者吾友、嘗從
事於斯矣。
曾子說:「雖然有才能,卻仍然請教沒有才能的人;雖然淵博,卻仍然請教貧乏的
人;雖然有,卻像沒有;雖然充實,卻像空虛;雖然遭人冒犯,卻不計較。從前我的
朋友曾經這樣做。」
Tsêng Tzŭ dixit
(1)
“Habilem esse, sed inhabiles consultare,
multa habere, sed tenues consultare,
habere et videri non habere, divitem esse sed quasi vacuum esse videri, iniurias
accipere, sed nil gravari.
Amicum talem quondam habebam.”
(1) Discipulus
6. 曾子曰、可以託六尺 (一) 之孤、可以寄百里 (二) 之命、臨大節而不可奪也、君子人與、君子
人也。
曾子說:「可以把六尺孤兒託付給他,可以把百里地方政權寄託給他。面臨緊急關
頭,也不能奪去他的操守。這種人是君子嗎?這種人是君子呀!」
(一) 或稱中國尺,約等於一又四分一英呎。古尺長度沒有定論,有說比今日的尺
短。「六尺」引申指十五歲以下的人。
(二) 一說即二十五家,古制以二十五家為里。一說為長度單位。古里長度沒有定
論,有說約等於三分一英哩。「百里」引申指大國。
(1)
Tsêng Tzŭ dixit,
(2)
“Ingenuus vere est ille cuius curae orbus sex ‘ch‘ih’ committi potest, qui centum
(3)
‘li’ praefici potest, qui constans est in periculis. Ingenuus vere est.”
(1) Discipulus
(2) Hodie unum ‘ch‘ih’ vel ‘pes Sericus’ pro uno pede et tribus unciis mensurae
imperialis est. Attamen accurata longitudo illius antiqui ‘ch‘ih’ non constat,
licet quidam fuisse minus quam hodiernum ‘ch‘ih’ credant. Hic scimus ‘sex
ch‘ih’ puerum vel puellam significare minus sedecim annorum.
(3) Per ‘centum li’ intellige aut ‘vicus feudalis 2500 familiarum’aut ‘centum milia
passuum Sericorum. Accurata longitudo illorum ‘antiquorum mille passuum
Sericorum’ non constat, licet quidam 0.31 mille passuum mensurae imperialis
fuisse credant. Hic per ‘centum li’ significatur ‘magna civitas’.
91

